ادبیات,تمرین نوشتن,یادداشت روزانه

فعل‌بازی

فعل‌بازی امروز صبح از ترکیب واژه‌های فعل و بازی به ذهنم رسید. صبح ساعت شش و بیست دقیقه بیدار می‌شوم. چرا شش و بیست دقیقه؟ چرا شش و نیم نه؟مدتی شش و نیم بیدار شدم و خوشم نیامد، تصمیم گرفتم ده دقیقه زودتر بیدار شوم و از شش و بیست دقیقه بیشتر خوشم آمد. از این گذشته، وقت کم‌آوردن برای نوشتن سه صفحه‌ی صبحگاهی و یک ربع مطالعه‌ی بعد از آن هم دلیل خوبی برای ده دقیقه زودتر بیدار شدن بود.

صفحات صبحگاهی را می‌نویسم. و بعد کتابی را از روی هوس انتخاب می‌کنم و می‌خوانم، امروز کتاب شعر ابراهیم درآتش احمد شاملو را خواندم. پریروز خریدمش. رفته بودم پیِ دفترچه‌ی خاطرات و فراموشیِ محمد قائد. نداشتند. ابراهیم در آتش احمد شاملو را دیدم، کتاب را پیش از این نمی‌شناختم. خوشم آمد، حس غریبی داشت، شاید به‌خاطر اینکه تا حالا زیاد شعر نخواندم. باز هم بین قفسه‌ها گشتم، به جز کتاب همه پادکست دارند جز شما که حالا قصد خریدش را ندارم کتاب قوی سیاهِ طالب هم چشمم را گرفت، اما می‌ترسیدم بخرم و بماند و نخوانم، پس نخریدم و به همین کتاب شعر کوچک اکتفا کردم.

الان دو روز می‌گذرد که به قول شاملو در حال ستاره‌بازی با این کتاب شعرم، ستاره را استعاره از واژه و بیشتر فعل بدانید. صبح که می‌خوانم، نگاه می‌کنم و حیرت می‌کنم. یک چیز دستگیرم شده اما در صحتش تردید دارم، شعر بیشتر به‌خاطر سلیقه‌ی شاعر است که شعر می‌شود. سلیقه‌اش در انتخاب واژه‌ها.

همین باعث شد نگاهی دیگری به هزارتوهای بورخس بیاندازم. تازه چشمم به روی سلیقه‌ی بورخس برای انتخاب واژه‌ها باز شد. وقتی ترتیب قرارگیری جمله‌ها را با دقت بیشتر نگاه می‌کردم شگفتی از سر و رویم بالا می‌رفت و با خودم می‌گفتم اگر من بودم چقدر درب‌ و داغان این جمله می‌نوشتم. یا حیرت می‌کنم از سلیقه‌اش برای انتخاب فعل‌ها.

گفتم فعل‌ها، من عاشق فعل‌بازیم، چرا چون لذت‌بخش است. اگر رونویسی را کباب بدانم فعل‌هایی که حین رونویسی کشف می‌کنم سماق‌اند. سماق را می‌توانم به انواع مختلف کباب بزنم یا به‌عبارت دیگر بیاورم به عنوان چاشنی بریزم توی نوشته‌های خودم.

قوانین فعل‌بازی من

یک متن را انتخاب و از روی آن بنویسید. این مرحله وابسته به خود شماست. اینکه بر چه اساس و معیاری متن را انتخاب می‌کنید به خودتان مربوط است، اما اگر قصد فعل‌بازی دارید بروید سراغ نوشته‌ای که فعل‌های زیبا دارد.

خیلی مهم است که هنگام رونویسی بلند بلند متن را بخوانید. مثل مشق مدرسه ولی شیرین‌تر. بلندخوانی کمک می‌کند گوشتان نسبت به متن تیز شود، یعنی هم از حس بینایی هم حس شنوایی همزمان استفاده می‌کنید.

سعی کنید کمی بیشتر به فعل‌هایی که نویسنده به‌کار برده دقت کنید. هم خوب به فعل‌ها گوش دهید هم خوب نگاه کنید، چه موقع خواندن چه نوشتن. از خودتان بپرسید اگر شما جای نویسنده بودید چه فعلی انتخاب می‌کردید، آن فعل را بنویسید. چقدر با هم متفاوت‌اند؟ خیلی یا کم؟ حتی اگر دوست دارید بنویسید که چرا فعل نویسنده بهتر است؟ آیا چون مرکب نیست؟ یا شاید چون به جمله بیشتر می‌آید؟

تمرین:

فعل‌های این بخش از داستان مواجهه از هزارتوهای بورخس را جدا کنید و با آن چیزی بنویسید.

آنان‌که روزنامه‌های صبح را می‌خوانند از محیط پیرامون خویش می‌گریزند یا برای روزی که در پیش دارند توشه‌ای از حرف‌های پیش‌پاافتاده برمی‌گیرند، از اینرو جای تعجب نیست که دیگر کسی ماجرای مشهور مانکو اوریارته و دونکان را، که زمانی سخت سروصدا برانگیخت، به‌یاد نمی‌آورد، یا اگر می‌آورد خاطره‌ی او به رویا آمیخته‌است. از این گذشته این ماجرا در حدود ۱۹۱۰ اتفاق افتاد، سالی که سال ستاره‌ی دنباله‌دار و صدمین سالگرد جنگ‌های استقلال بود، و از آن تاریخ تاکنون چه بسیار چیزها که داشته‌ایم و از کف داده‌ایم.

لینک‌های مرتبط:

رونویسی تمرینی چندسطحی

تصویر نویسنده
فاطمه یکتا

2 نظرات در مورد “فعل‌بازی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.